Haber-Yorum

Suudi Arabistan Maskat'ta Geri Adım Atıyor... Yoksa Amerikan Vetosu mu Ulaştı?

Haber:

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı'nın durumunu görüşmek üzere İran ile Körfez ülkeleri arasında Umman Sultanlığı'nda pazartesi günü yapılması planlanan toplantının Suudi Arabistan'ın talebi üzerine gerçekleştirilmediğini söyledi. (CNN).

İran Resmi Haber Ajansı (IRNA), Bekayi'nin şu sözlerini aktardı: “İran ve Umman, deniz geçitleri konusundaki mutabakatlarını tamamladı; bunu nasıl duyuracağımız konusunda Ummanlı tarafla bir karar alacağız.” İranlı bir yetkili ise toplantının ertelenmesinin “bazı bölge ülkelerinin talebi üzerine” gerçekleştiğini söyledi.

Yorum:

En önemlisi, ertelemenin Tahran’ın açıkladığı üzere Suudi Arabistan’ın talebi üzerine gerçekleşmiş olmasıyken, Maskat’ın ise net bir açıklama yapmaması ve toplantı için yeni bir tarih belirlememiş olmasıdır.

İşte burada, ertelemenin açıklanmasında daha mantıklı görünen bir varsayım öne çıkıyor ki bu da Husilerin tırmanışıdır. Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmalar yeni olmayıp, karşılıklı saldırılar mevcut askeri tablonun bir parçası haline gelmiştir.

Asıl soru şudur: Suudi Arabistan, ABD'den yeşil ışık mı bekliyor?

Suudi Arabistan'ın, Amerika'nın tutumunu bilmeden Hürmüz konusunda İran'la stratejik bir uzlaşıya varması zordur.

Suudi Arabistan belki de diyaloga hazırdı; ancak ABD’den onay alamayınca, ileride ABD’nin hesaplarıyla çelişebilecek bir anlaşmaya girmek yerine erteleme talebinde bulunmayı tercih etmiştir.

İşte burada erteleme, İran’a yönelik çifte bir mesaj hâline gelmektedir ki bu da: Suudi Arabistan’ın Amerika’nın tutumunu hesaba katmadan fazla ileri gidemeyeceği ve herhangi bir adım atmadan önce kendisine izin verilen hareket alanının sınırlarını öğrenmek istemesidir.

Bunun, kesin bir gerçek olarak kabul edilmesi mümkün olmayabilir; ancak ertelemenin Hürmüz dosyasının hassasiyetiyle eş zamanlı gerçekleşmesi, toplantının ertelenmesini özellikle Suudi Arabistan'ın talep etmesi ve alternatif bir tarihin belirlenmemiş olması, Amerika'dan yeşil ışık beklenildiği varsayımını kayda değer kılmaktadır.

Belki de şu anda en önemli soru şudur: Suudi Arabistan, İran’la diyalog kurmak istemediği için mi Maskat toplantısını erteledi, yoksa önce Trump’ın ne istediğini öğrenmek istediği için mi?

Cevap, kapalı diplomasi kapılarının ardında neler olup bittiğini anlamanın bir anahtarı olabilir...

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Munis Hamid – Irak