Haber-Yorum

İslam Beldelerini Büyük Devletlerin Çatışma Alanı Haline Getirmeyin

Haber:

5 Eylül 2026 Cumartesi günü Başkan Prabowo Subianto, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) nezdindeki ABD Büyükelçisi Kevin Kim'i ve ABD Maslahatgüzarı Joey M. Sakurai'yi Batı Cava'da bulunan Hambalang'daki konutunda kabul etti. Dışişleri Bakanı Sugiono, Devlet Bakanı Prasetyo Hadi ve Kabine İşleri Bakanı Teddy Indra Wijaya'nın da katıldığı toplantıda, Endonezya-ABD iş birliğinin güçlendirilmesi, bölgesel istikrar ve karşılıklı saygı ile eşit ortaklık ilkelerine dayalı olarak iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın pekiştirilmesi ele alındı. Resmi olarak açıklanan gündem son derece genel nitelikteydi. Devlet Sekreterliği'ne göre görüşmeler, Endonezya-ABD iş birliğinin güçlendirilmesini, bölgesel iş birliği ve istikrarı ve karşılıklı saygı ile eşit ortaklık ilkelerine dayalı ikili ilişkileri kapsamaktadır. Hükümet ise toplantıyı, Endonezya ile Amerika arasındaki stratejik ortaklığı güçlendirme çabalarının bir parçası olarak nitelendirdi.

Yorum:

Toplantı, ABD ve Çin'in Endonezya'daki nüfuz çatışmasını ortaya koymakta olup; bu ise birkaç yönden açığa çıkmaktadır.

Birincisi: Toplantı, Prabowo'nun Vladivostok'taki Doğu Ekonomi Forumu'na katıldığı Rusya’dan döndükten sadece bir gün sonra Amerikalı yetkililerle gerçekleştirildi. Bu da Washington'ın, Endonezya'nın Rusya veya Çin'in yörüngesine aşırı derecede girmesini engellemeye önem verdiğine işaret etmektedir.

İkincisi: Görünen o ki toplantı, sadece kısa bir protokol görüşmesinden çok daha fazlasıdır. Zira Kabine İşleri Bakanı Teddy, atmosferi dostane ve yapıcı olarak nitelendirmiş ve görüşmelerin "daha yakın, yapıcı ve karşılıklı yarar sağlayan bir iş birliğini" hedeflediğini vurgulamıştır. Stratejik ortaklık, karşılıklı yarar sağlayan iş birliği ve bölgesel istikrar terimleri, salt diplomatik açıdan kabul edilmemelidir. Zira herhangi bir devletin dış politikası, temel olarak kendi çıkarlarını korumaya odaklanmaktadır. ABD'nin çıkarları olduğu gibi aynı şekilde Çin ve Rusya'nın da çıkarları vardır. Bu nedenle bu iş birliğinin Endonezya'nın bağımsızlığını gerçekten pekiştirip pekiştirmediği, yoksa yabancı güçlere olan bağımlılığını mı artırdığı sorgulanmalıdır.

Üçüncüsü: Kevin Kim'in konumu diplomatik açıdan büyük önem taşımaktadır; zira kendisi toplantıya ABD'nin Endonezya Büyükelçisi olarak değil, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Büyükelçisi sıfatıyla katılmıştır. Antara Haber Ajansı'nın 9/5/2026 tarihli haberinde, toplantı sırasında ABD'nin Endonezya'da daimi bir büyükelçisinin bulunmadığına işaret edilmiştir; bu da Amerikalı diplomatların bu üst düzey toplantıdaki varlığını son derece önemli kılmaktadır. Tüm bunlar, Washington ve Prabowo yönetiminin üst düzey iletişim kanallarını koruduğuna ve bunları güçlendirdiğine işaret etmektedir.

İslam'da diğer devletlerle ilişkiler kurmak haddi zatında yasak sayılmaz. Ancak İslam, yabancıların Müslümanların işleri üzerinde hâkimiyet kurmasına imkân tanıyan ilişkileri caiz kılmaz. Zira Allahu Teala şöyle buyurmuştur: وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً “Allah, müminlerin aleyhine kâfirlere hiçbir yol vermez.” [Nisa 141]

Nitekim İslam’ın dış politikası, özü itibarıyla Müslüman ülkeleri büyük güçlerin nüfuz araçları haline getirmeyi hedeflemez; aksine devlet, İslam ümmetini korumak, servetlerini muhafaza etmek ve yabancıların onun işleri üzerinde hâkimiyet kurmasını engellemekle yükümlüdür. Ayrıca devlet, içeride İslam şeriatını kapsamlı bir şekilde uygulamakla ve İslam risaletini dünyaya yaymakla yükümlüdür. Zira İslam, Müslümanların bağımsız bir politikaya sahip olmalarını, hiçbir gücün hegemonyasına boyun eğmemelerini ve dış ilişkileri Allah'ın hükümleri doğrultusunda kendi çıkarlarını koruma aracı kılmalarını şart koşmaktadır. İslam, İslam Devleti’nin, hiçbir gücün hegemonyasına boyun eğmeyen bağımsız bir siyasi sisteme sahip olmasını ve dış ilişkilerin, Allah Subhanehu ve Teala’nın emirleri doğrultusunda ümmetin çıkarlarını koruma aracı kılınmasını emretmektedir.

Bu nedenle Hambalang toplantısı, bir Müslüman ülkesi olarak Endonezya'nın, büyük güçlerin nüfuz mücadelesi yürüttüğü bir alan olmaması gerektiğini hatırlatan bir uyarı niteliğinde olması gerekir.

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Muhammed Rahmet Kurnia – Endonezya